Đây là tình huống thường gặp tại các doanh nghiệp có vốn nước ngoài, nhưng luật lao động Nhật Bản được áp dụng bất kể trụ sở chính đặt ở đâu.

【Kết luận trước: 4 điểm cần nắm vững】

①Đây không phải là sa thải mà là lời đề nghị bạn nghỉ việc (Taishoku Kansho). Việc ký hay không là quyền tự do của bạn.

②Chỉ với lý do “đội ngũ không còn nữa” thì việc sa thải không dễ dàng được chấp nhận.

③“3 tháng lương” chưa chắc đã là điều kiện cuối cùng, và có thể đàm phán.

④Người có thị thực lao động nên kiểm tra mối liên hệ giữa ngày nghỉ việc và thị thực trước khi ký.

Q1. Tôi có phải ký ngay tại chỗ hoặc trước thời hạn không?

A1. Không. Bản thỏa thuận là “sự thỏa thuận” giữa công ty và người lao động, vì vậy nếu bạn không ký thì quan hệ lao động vẫn tiếp tục như cũ. Chỉ cần nói “Tôi sẽ mang về để xem xét” là đủ. Tuy nhiên, vì điều kiện có thể bị rút lại khi quá thời hạn, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia trong thời hạn. Việc liên tục gọi lên làm việc hoặc đe dọa có thể là hành vi trái pháp luật, vì vậy hãy ghi lại nội dung các buổi trao đổi. Một khi đã ký thì gần như không thể hủy bỏ, vì vậy nếu bạn không thực sự đồng ý với nội dung thì đừng ký.

Q2. Nếu vị trí bị bãi bỏ thì công ty chẳng phải có thể sa thải sao?

A2. Ở Nhật Bản, chỉ như vậy thì chưa đủ. Đối với việc sa thải vì lý do kinh doanh (Seiri Kaiko), các yếu tố sau sẽ được xem xét: ①sự cần thiết phải cắt giảm nhân sự, ②nỗ lực tránh sa thải (như xem xét điều chuyển sang bộ phận khác), ③tính hợp lý của cách lựa chọn đối tượng, ④việc giải thích và trao đổi đầy đủ. Nếu pháp nhân tại Nhật Bản có các bộ phận khác thì đặc biệt yếu tố ② sẽ trở thành vấn đề. Ngay cả khi hợp đồng lao động ghi “tuân theo pháp luật Quốc gia B”, người lao động làm việc tại Nhật Bản vẫn có thể yêu cầu áp dụng các quy tắc về sa thải của Nhật Bản. Chính vì ngưỡng sa thải cao nên công ty mới yêu cầu “thỏa thuận nghỉ việc kèm gói hỗ trợ”.

Q3. 3 tháng lương có hợp lý không? Cần lưu ý điểm nào trong bản thỏa thuận?

A3. Pháp luật không quy định về số tiền, và rất thường có trường hợp số tiền được tăng thêm (đặc biệt, nếu người lao động không có bất kỳ lỗi nào thì cũng thường có trường hợp hai bên thỏa thuận chi trả trợ cấp thôi việc tương đương 6 tháng đến 1 năm lương). Ngoài số tiền, bạn cũng có thể đàm phán về ngày nghỉ việc (“garden leave” – vẫn giữ tư cách nhân viên nhưng được miễn làm việc), việc sử dụng hết hoặc mua lại ngày nghỉ phép có hưởng lương, cách xử lý tiền thưởng, và việc ghi lý do nghỉ việc là “do phía công ty” (có lợi khi nhận trợ cấp thất nghiệp).

Trong bản thỏa thuận, hãy lưu ý điều khoản thanh lý với nội dung “ngoài những gì được quy định trong thỏa thuận này, hai bên không có bất kỳ yêu cầu nào đối với nhau”. Bạn có thể sẽ không thể yêu cầu cả những khoản như tiền làm thêm giờ chưa được trả. Hãy kiểm tra cả điều khoản không cạnh tranh và cách ghi lý do nghỉ việc.

Q4. Nếu tôi từ chối ký và bị sa thải thì sao?

A4. Ngay cả khi bị thông báo sa thải, đừng ký vào đơn xin nghỉ việc hoặc bản thỏa thuận (nếu ký sẽ bị coi là “tự nghỉ việc”). Sau đó, quy trình được khuyến nghị là: ①yêu cầu cấp giấy chứng nhận lý do sa thải (giúp ngăn việc bổ sung lý do về sau), ②kiểm tra xem đã có thông báo trước 30 ngày hoặc trợ cấp thay cho báo trước sa thải tương đương từ 30 ngày trở lên hay chưa, ③thu thập chứng cứ, ④nhờ luật sư thông báo cho công ty rằng “việc sa thải là vô hiệu và bạn có ý định tiếp tục làm việc”.

Các cách thức tranh chấp bao gồm thủ tục xét xử lao động (Rodo Shinpan) (phần lớn kết thúc trong khoảng 3 tháng) và khởi kiện (cũng có thể trực tiếp yêu cầu được trở lại làm việc). Nếu việc sa thải là vô hiệu, bạn còn có thể yêu cầu tiền lương trong thời gian đó (back pay), và đây sẽ là đòn bẩy lớn khi đàm phán khoản tiền giải quyết.

Q5. Trường hợp có thị thực lao động thì cần lưu ý điều gì?

A5. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với nhân viên người Nhật. Người có tư cách “Người vĩnh trú” hoặc “Vợ/chồng hoặc con của công dân Nhật Bản” không bị mất tư cách lưu trú dù nghỉ việc hay bị sa thải. Ngược lại, trường hợp thị thực lao động thì phải nộp thông báo cho Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú trong vòng 14 ngày kể từ khi nghỉ việc, và nếu không làm công việc vốn có từ 3 tháng trở lên mà không có lý do chính đáng thì tư cách lưu trú có thể bị hủy bỏ. Việc chọn ngày nghỉ việc quan trọng không kém số tiền. Ngay cả khi tranh chấp việc sa thải, đừng quên nộp thông báo và hãy lưu lại hồ sơ về hoạt động tìm việc làm mới.

Đường dây chuyên dụng tiếng Việt

TEL：080-4745-1662

LINE　　

Giới thiệu luật sư phụ trách

Luật sư Minakoshi Ishin

Lĩnh vực hành nghề

Lĩnh vực hành nghề chính của Luật sư Minakoshi bao gồm pháp luật doanh nghiệp, các vấn đề tiêu dùng như vụ việc lừa đảo, dân sự thông thường, tranh chấp gia đình và hình sự.
Luật sư Minakoshi sinh ra và lớn lên tại thành phố Osaka. Trước khi đăng ký hành nghề luật sư, anh đã làm việc tại một công ty thương mại, thực hiện công việc phiên dịch tiếng Việt.
Nhờ có kinh nghiệm làm phiên dịch tiếng Việt, anh tích cực xử lý cả các vụ việc liên quan đến Việt Nam, bao gồm cả khách hàng là doanh nghiệp và cá nhân.
Ngoài ra, với tính cách thân thiện và giao tiếp cởi mở, anh tạo cảm giác yên tâm cho cả những người lần đầu đến tư vấn.

　Văn phòng luật quốc tế AZMORE